Γιατί πρέπει να ασχοληθούμε, σε αυτή τη θεματική ενότητα, με αυτές τις υπηρεσίες;

Οι κυβερνήσεις είχαν την υποχρέωση να διασφαλίσουν ότι όλοι οι πολίτες είχαν πρόσβαση, σε αυτές τις υπηρεσίες και να καθορίζουν τις τιμές των υπηρεσιών αυτών, μαζί με άλλες υποχρεώσεις. Πολλές κυβερνήσεις επιδοτούσαν αυτές τις μονοπωλιακές επιχειρήσεις, καθόριζαν τιμές, με υπουργικές αποφάσεις κ.λπ. Αυτή η πολιτική βοηθούσε να διασφαλιστεί η πρόσβαση, στις σημαντικές αυτές υπηρεσίες, για όλους τους καταναλωτές.

Σήμερα, οι τομείς, που παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές, υφίστανται, θεμελιώδεις αλλαγές. Οι αλλαγές έχουν προκληθεί από την ανάπτυξη της τεχνολογίας, την παγκοσμιοποίηση και την απελευθέρωση της αγοράς. Οι επιχειρήσεις, που ανήκαν ή ελέγχονταν, από το δημόσιο, ιδιωτικοποιούνται, νέες επιχειρήσεις εισέρχονται, σε αυτούς τους τομείς της αγοράς και αναπτύσσεται περισσότερο η νομοθεσία, που αφορά τον υγιή ανταγωνισμό. Παρακολουθούμε μεγάλες διαφοροποιήσεις, στο καθεστώς ιδιοκτησίας αυτών των επιχειρήσεων καθώς και στη δομή του ανταγωνισμού. Η ανάπτυξη, όμως, του υγιούς ανταγωνισμού, εμποδίζεται, από το γεγονός ότι οι περισσότεροι τομείς παροχής αυτών των υπηρεσιών, εμπεριέχουν εν μέρει τα αποκαλούμενα «φυσικά μονοπώλια». Για παράδειγμα, οι μεταφορές, η ενέργεια και μέχρι κάποιο σημείο, οι τηλεπικοινωνίες και οι οπτικοακουστικές υπηρεσίες, παρέχονται και διανέμονται, μέσω «σταθερών» υποδομών, όπως οι δρόμοι, οι σιδηροτροχιές, οι γέφυρες, τα καλώδια, οι σωληνώσεις. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, η διασφάλιση συγκεκριμένων ορίων και περιορισμών του «φυσικού μονοπωλίου», σε κάθε τομέα καθώς και η διασφάλιση του ότι αυτοί οι τομείς λειτουργούν, προς όφελος των καταναλωτών, αποτελούν τη σημερινή πρόκληση της Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιστεύει ότι τώρα, που η χρήση των υποδομών των δικτύων (σιδηροτροχιές, καλώδια τηλεφώνων, δίκτυα σωληνώσεων κ.λπ.) μπορεί να διαχωριστούν, από την παραγωγή και παροχή των υπηρεσιών αυτών, προς τους καταναλωτές, μια πιο ανταγωνιστική αγορά βρίσκεται πιο κοντά μας.