Πλαστικό χρήμα

Η πρώτη πιστωτική κάρτα, που εκδόθηκε τη δεκαετία του 1950, έχει αλλάξει. Υπάρχουν, πλέον πολλά είδη καρτών, με σημαντικές, μεταξύ τους, διαφορές.

Πλαστικό χρήμα

tag logo Πλαστικό χρήμα

Ένας πολύ διαδεδομένος τρόπος πληρωμής είναι οι κάρτες, που εκδίδουν διάφορα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Οι κάρτες αποτελούν το λεγόμενο «πλαστικό χρήμα».

Η πρώτη κάρτα «γεννήθηκε», το 1957, στις Η.Π.Α.. Ήταν η Diners Club, η οποία σύντομα ακολουθήθηκε, από την American Express και τη Visa.

Οι πρώτες κάρτες πληρωμής εμφανίζονται, στην Ευρώπη, μία δεκαετία, περίπου αργότερα, αρχικά, με μαγνητική ταινία και στη συνέχεια, με μικροτσίπ.

Είδη καρτών

Σήμερα, οι τραπεζικές κάρτες είναι διαφόρων ειδών και δυνατοτήτων. Καλό είναι να γνωρίζουμε κάποιες βασικές αρχές, για να τις χρησιμοποιούμε, σωστά.

Πιστωτικές κάρτες:

Είναι πλαστικές κάρτες, οι οποίες επιτρέπουν, στους κατόχους τους, να αγοράζουν αγαθά και να τα πληρώνουν, ακόμα και αν δεν έχουν αρκετά χρήματα, στο λογαριασμό τους. Είναι ένα είδος δανείου, από την τράπεζα, που έχει εκδώσει την κάρτα, προς τον καταναλωτή – κάτοχο της κάρτας. Η αποπληρωμή του χρέους γίνεται, με βάση τους όρους του συμβολαίου, που έχει υπογράψει ο καταναλωτής, πριν την έκδοση της κάρτας. Οι όροι αυτοί αφορούν:

Επιτόκιο
Προμήθειες τράπεζας
Έξοδα τράπεζας
Ημερομηνίες χρέωσης κ.λπ.

Χρεωστικές κάρτες:

Είναι πλαστικές κάρτες, οι οποίες επιτρέπουν, στους κατόχους τους να αγοράσουν αγαθά και να τα πληρώσουν, μόνον εφόσον έχουν τα απαραίτητα χρήματα στο λογαριασμό τους. Δεν είναι δάνειο, είναι σα να καταβάλλουμε μετρητά.

Και οι δύο τύποι καρτών μας επιτρέπουν να κάνουμε αναλήψεις μετρητών, από τις αυτόματες ταμειακές μηχανές (ATM).

Προπληρωμένες κάρτες:

Είναι πλαστικές κάρτες, που μας επιτρέπουν να αγοράσουμε και να πληρώσουμε αγαθά, μέχρι ένα ποσό χρημάτων, το οποίο έχει εκ των προτέρων «φορτωθεί» (πιστωθεί), στη συγκεκριμένη κάρτα. Τέτοιες κάρτες μπορεί να αποτελούν δώρο για παιδιά, υπαλλήλους κ.λπ. Είναι κάρτες που όταν εξαντληθεί το ποσό, που είχαμε προκαταβάλει, μπορούν να «ξαναφορτωθούν» με χρήματα. Τώρα, τελευταία, στο εξωτερικό οι τράπεζες εκδίδουν κάρτες, προπληρωμένες, οι οποίες δεν έχουν τη γνωστή μορφή των πλαστικών καρτών. Είναι ένα χαρτί με έναν αριθμό. Είναι κάρτες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν, μόνο για αγορές, μέσω διαδικτύου, έχουν πολύ σύντομη διάρκεια και πολύ σπάνια μπορούμε να τις ξαναφορτώσουμε. Οι προπληρωμένες κάρτες (και με τις δύο μορφές) αποτελούν έναν ασφαλή τρόπο πληρωμής, για τα ψώνια μας, στο Internet.

Που χρησιμοποιούνται οι κάρτες

Οι κάρτες πιστωτικές, χρεωστικές και προπληρωμένες, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αγορές ειδών καθημερινής χρήσης, ηλεκτρικών οικιακών συσκευών, ρούχων, παπουτσιών, παιχνιδιών κ.λπ. Μπορούμε να πληρώσουμε λογαριασμούς ρεύματος, τηλεφώνου κ.λπ. Μπορούμε να πληρώσουμε το λογαριασμό του εστιατορίου, της καφετέριας κ.λπ. Εκείνο που πρέπει να προσέξουμε είναι αν το κατάστημα δέχεται κάρτες, όπως αυτές που έχουμε εμείς. Συνήθως, στις βιτρίνες των καταστημάτων, υπάρχουν τα σήματα των καρτών, που δέχεται ένα κατάστημα.

Τις κάρτες μας μπορούμε να τις χρησιμοποιήσουμε και στο εξωτερικό. Μάλιστα, εάν βρισκόμαστε, σε χώρα, με νόμισμα διαφορετικό, από το δικό μας, η χρήση της κάρτας μας απαλλάσσει, από τη φροντίδα να έχουμε συνάλλαγμα. Προσοχή, όμως, γιατί υπάρχουν χρεώσεις (προμήθειες και έξοδα), που θα εισπράξουν οι τράπεζες και θα χρεώσουν, στην κάρτα μας, για την αλλαγή του νομίσματος.

Πριν την απόκτηση κάρτας πρέπει:

Να γνωρίζουμε ότι η πιστωτική κάρτα αποτελεί, στην πράξη, μια μορφή δανείου, με αρκετά υψηλότερο επιτόκιο, σε σχέση, με τα υπόλοιπα καταναλωτικά δάνεια.
Να διαβάσουμε, με προσοχή, τους όρους της σύμβασης, για να κατανοήσουμε, πλήρως, τις συμβατικές μας υποχρεώσεις αλλά και τα δικαιώματά μας.
Να συγκρίνουμε, πριν από την υπογραφή σύμβασης, τις προσφορές άλλων τραπεζών και να δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα, στο ΣΕΠΠΕ και το επιτόκιο της κάρτας αλλά και στην ύπαρξη ή μη και στο ύψος της ετήσιας συνδρομής.
Να γνωρίζουμε τι ακριβώς ισχύει, για την "πληρωμή σε άτοκες δόσεις", με πιστωτικές κάρτες. Στην πράξη, η οποιαδήποτε αγορά, με πιστωτική κάρτα, πληρώνεται, μεταχρονολογημένα.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση η πληρωμή, με άτοκες δόσεις, σημαίνει ότι το ποσό πληρωμής θα εμφανιστεί, στο μηνιαίο λογαριασμό, σε μηνιαίες δόσεις και ότι δεν υπάρχει επιτόκιο, για το χρόνο, που περνάει ανάμεσα στην αγορά και την εμφάνιση του ποσού στο λογαριασμό. Από την άλλη, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι σε περίπτωση που δεν πληρωθεί όλο το ποσό της δόσης, το υπολειπόμενο ποσό θα τοκιστεί με ιδιαίτερα υψηλό επιτόκιο, και μάλιστα από την ημερομηνία πραγματοποίησης της συναλλαγής.

Για παράδειγμα:

Αγοράζουμε μια τηλεόραση αξίας € 300 σε τρεις (3) άτοκες δόσεις. Αυτό σημαίνει ότι τον πρώτο μήνα θα πληρώσουμε μέσω του λογαριασμού της κάρτας €100, το δεύτερο το ίδιο και τον τρίτο άλλα €100. Αν όμως δεν πληρώσουμε τον πρώτο μήνα €100 αλλά €50, τα υπόλοιπα €50 θα τοκιστούν από την ημερομηνία αγοράς, και το δεύτερο μήνα θα πρέπει να πληρώσουμε €100 (δόση δεύτερου μήνα) + €50 επί το επιτόκιο του μήνα (υπόλοιπο πρώτου μήνα).

Μετά την απόκτηση κάρτας, και κατά τη χρήση της, πρέπει να γνωρίζουμε τα εξής:

Υπογράφουμε, στο πίσω μέρος της κάρτας, μόλις την παραλάβουμε.
Σε κάθε συναλλαγή, οφείλουμε να επιδεικνύουμε την ταυτότητά μας. Η διαδικασία αυτή είναι χρήσιμη, για την αποφυγή παράνομης χρήσης της κάρτας και προφυλάσσει, κυρίως, εμάς.
Η κάρτα είναι αυστηρά προσωπική.
Είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, στις συναλλαγές, από απόσταση.
Δίνουμε τον αριθμό της κάρτας μας, μόνο σε ηλεκτρονικά καταστήματα, που εμπιστευόμαστε.
Ελέγχουμε το εκκαθαριστικό μηνιαίο σημείωμα και ενημερώνουμε, άμεσα, την τράπεζα, σε περίπτωση διαφωνίας, για κάποια χρέωση.
Χρησιμοποιούμε την κάρτα, σύμφωνα, με τους όρους της σύμβασης.
Φυλάσσουμε την κάρτα, σε ασφαλές σημείο.
Ειδοποιούμε, άμεσα, την τράπεζα, σε περίπτωση απώλειας, κλοπής ή εμφάνισης ύποπτης συναλλαγής, με χρέωση στο λογαριασμό μας.
Δεν αναγράφουμε το ΡΙΝ της κάρτας, σε εμφανές σημείο.
Σε περίπτωση κλοπής της κάρτας μας και χρήσης της, από τον κλέφτη, για αγορές, δεν είμαστε υποχρεωμένοι να πληρώσουμε, στην τράπεζα, πάνω από 150 ευρώ, εκτός και αν αποδειχτεί ότι έχουμε επιδείξει βαριά αμέλεια (δηλαδή, αργήσαμε να δηλώσουμε την κλοπή, είχαμε μαζί κάρτα και PIN, δώσαμε την κάρτα μας, σε άλλο πρόσωπο κ.λπ.), ή δόλο.
Ειδικά, για το θέμα των πιστωτικών καρτών και των χρεώσεων, από γυμναστήρια ή μονάδες αδυνατίσματος, έχει εκδοθεί σχετική απόφαση του Υφυπουργού Ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία, σε περίπτωση υπαναχώρησης του πελάτη από τη σύμβασή του, το ινστιτούτο ή το γυμναστήριο, οφείλει να ενημερώσει την τράπεζα, ώστε να μη χρεωθούν υπηρεσίες, που δεν εκπληρώθηκαν. Παράλληλα, εμείς πρέπει και οι ίδιοι να ενημερώσουμε το πιστωτικό ίδρυμα, ώστε να διακοπεί η χρέωση. Σε κάθε περίπτωση, αυτό, που ορίζεται από την απόφαση, είναι ότι, ανεξάρτητα από τον τρόπο πληρωμής, ο πελάτης θα πληρώσει, είτε απ’ ευθείας, στην εταιρία, είτε σε πιστωτικό ίδρυμα, μόνο για τις υπηρεσίες, που δέχτηκε.

Τι προσέχω για τις πιστωτικές κάρτες:

Προσέχουμε να μην μαθευτεί ο Προσωπικός Αριθμός Αναγνώρισης (PIN) της πιστωτικής μας κάρτας, καταστρέφοντας την επιστολή της Τράπεζας που μας τον γνωστοποιεί, αμέσως μετά την παραλαβή της. Ποτέ δεν τον φυλάμε δίπλα ή κοντά στην πιστωτική μας κάρτα.
Δε δανείζουμε την πιστωτική μας κάρτα, σε κανέναν.
Σε περίπτωση κλοπής ή απώλειας της πιστωτικής κάρτας, τηλεφωνούμε, αμέσως, στην τράπεζα, για να τους ενημερώσουμε και να ακυρώσουμε την πιστωτική κάρτα. Αν το αμελήσουμε, μπορεί να βρεθούμε χρεωμένοι, με συναλλαγές που δεν κάναμε.
Πολλές τράπεζες, στο ποσό της ελάχιστης καταβολής, δε συμπεριλαμβάνουν τα ποσά των άτοκων δόσεων, που λήγουν το μήνα, που περιλαμβάνει ο λογαριασμός μας. Ενημερωνόμαστε, λοιπόν, από την τράπεζά μας και, σε περίπτωση, που δεν περιλαμβάνονται, προσθέτουμε τα ποσά των δόσεων, στο ποσό της ελάχιστης καταβολής και πληρώνουμε το άθροισμά τους.
Όταν εξοφλούμε μια πιστωτική κάρτα και την ακυρώνουμε, ζητάμε, από την τράπεζά να μας ενημερώσει μήπως υπάρχουν τυχόν άλλες χρεώσεις, που δε φαίνονται, στο μηχανογραφικό σύστημα της τράπεζας, τη στιγμή της εξόφλησης. Επειδή δημιουργήθηκαν πολλά προβλήματα, σε καταναλωτές, που μήνες ή χρόνια μετά την εξόφληση των καρτών τους λάμβαναν ειδοποιήσεις χρεών από τις τράπεζες τους, η τράπεζα της Ελλάδος επεσήμανε:

«1. Ειδικότερα, για τις πιστωτικές κάρτες: α) Θα πρέπει, κατά την αίτηση ακύρωσης, σε οποιοδήποτε κατάστημα της τράπεζας, να ενημερώνονται οι συναλλασσόμενοι, για το συνολικό υπόλοιπο της οφειλής, προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα να εξοφλούν, ολοσχερώς και να λήγει η συμβατική τους σχέση, με την τράπεζα. β) Σε περίπτωση που αυτό δεν καθίσταται δυνατό, θα πρέπει να διευκρινίζεται, επαρκώς, ο σχετικός όρος, τόσο προσυμβατικά όσο και κατά την υποβολή της αίτησης ακύρωσης, έτσι ώστε να προκύπτει, με σαφήνεια, ότι το ποσό, που οι συναλλασσόμενοι καταβάλλουν, για την εξόφληση του υπολοίπου, λόγω της ακύρωσης της κάρτας τους, ενδέχεται να μην ταυτίζεται, με το οριστικό υπόλοιπο του λογαριασμού, με τον οποίο αυτή συνδέεται, αλλά να υπάρχουν περαιτέρω, οφειλές σε εκκρεμότητα. Για τις εν λόγω οφειλές, οι συναλλασσόμενοι θα πρέπει να ενημερώνονται, αναλυτικά, με το επόμενο αντίγραφο του λογαριασμού, η εξόφληση του οποίου θα σημαίνει την οριστική εξόφληση της εκ της συμβάσεως οφειλής. Σημειώνεται ότι, αφού έχει προηγηθεί η ακύρωση του πιστωτικού δελτίου, δε νοείται ανανέωση της ετήσιας συνδρομής».

Περισσότερες πληροφορίες

Προβλήματα με τη χρήση κάρτας

Εάν έχουμε οποιοδήποτε πρόβλημα, με τη χρήση της κάρτας μας, πρέπει, πρώτα, να απευθυνθούμε, στην τράπεζά μας και να εκθέσουμε, το πρόβλημα. Επίσης, μπορούμε να απευθυνθούμε στον Συνήγορο του Καταναλωτή, στη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή, στον Μεσολαβητής Τραπεζικών και Επενδυτικών Εργασιών και στο ΚΕ.Π.ΚΑ. Εάν το πρόβλημα αφορά διασυνοριακή συναλλαγή μπορούμε να απευθυνθούμε στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή.

Ασφαλείς αγορές μέσω διαδικτύου

Για την ασφαλή χρήση των πιστωτικών μας καρτών, για αγορές, μέσω διαδικτύου, ας επισκεφθούμε τις διευθύνσεις:

Διαβάστε οπωσδήποτε