Wat zijn diensten van algemeen belang?

Op Europees niveau werd tot nu toe aandacht besteed aan netwerkdiensten, zoals vervoer, energie (water, elektriciteit en gas), audiovisuele diensten, post en telecommunicatie.

De DAB omvatten twee dienstencategorieën: diensten van algemeen economisch belang en sociale diensten van algemeen belang.

• • De diensten van algemeen economisch belang (DAEB) zijn de activiteiten op het gebied van commerciële dienstverlening waarbij taken van algemeen belang worden vervuld, en waarvoor hierom van staatswege specifieke verplichtingen inzake openbare dienstverlening gelden. Voorbeeld: dienstverlening via vervoer-, energie- en communicatienetwerken.

• • De sociale diensten van algemeen belang (SDAB) omvatten twee dienstencategorieën, waarvan de functie en de organisatie per lidstaat van de EU kunnen verschillen. Enerzijds zijn er de wettelijke en aanvullende regelingen voor sociale bescherming; anderzijds zijn er de diensten die direct aan de burger worden geleverd en die een rol spelen voor preventie en sociale cohesie. Deze tweede categorie omvat diensten als sociale bijstand, hulp aan werkzoekenden, scholing, sociale woningbouw, kinderverzorging en verzorging van langdurig zieken.

De levering van diensten van algemeen economisch belang is een noodzaak, ook wanneer de markt niet voldoende rendabel is. Diensten van algemeen belang hebben tot doel overal de toegang van allen tot bepaalde essentiële kwaliteitsdienstverlening tegen een redelijke prijs te garanderen.

De doelen van de DAB en hangen samen met overwegingen met betrekking tot het algemeen belang, zoals gegarandeerde dienstverlening, economische en sociale solidariteit, bescherming van consumentenbelangen, bescherming van het milieu enz. De belangrijkste principes hierachter zijn: de dienstverlening moet continu, in gelijke mate toegankelijk, universeel en transparant zijn.

De levering van diensten van algemeen belang kan worden georganiseerd in samenwerking met de private sector of worden toevertrouwd aan private of publieke ondernemingen, maar het blijft een taak van de overheidsinstanties om de verplichtingen en opdrachten van openbare dienstverlening te definiëren. De relevante overheidsinstanties zijn ook verantwoordelijk voor de regulering van de markt en dienen erop toe te zien dat de dienstverleners de hun toevertrouwde opdrachten van openbare dienstverlening uitvoeren.

Diensten van algemeen belang: een basisonderdeel van het Europese model.

De diensten van algemeen belang (DAB) vormen de pijlers waarop het Europese samenlevingsmodel berust, want ze beantwoorden aan de basisbehoeften van de burgers. De DAB zijn binnen de Europese Unie essentieel voor de sociale, economische en territoriale samenhang, het werkgelegenheidsniveau, de maatschappelijke insluiting, de economische groei en de competitiviteit van de Europese economie.

Omdat diensten van algemeen belang tot doel hebben overal de toegang van allen tot bepaalde essentiële kwaliteitsdienstverlening tegen een redelijke prijs te garanderen, dragen diensten van algemeen belang bij aan de doelstellingen solidariteit en gelijke behandeling die de basis vormen van het Europese model.

De toegang van alle consumenten tot betaalbare diensten van algemeen belang is van essentieel belang voor de handhaving van de sociale samenhang.

De Europese samenlevingen zijn verbonden aan de diensten van algemeen belang. Deze diensten fungeren als maatschappelijk bindmiddel en overstijgen daarmee het zuiver materiële niveau. De diensten voor algemeen belang hebben ook een symbolische dimensie doordat ze als collectief ijkpunt fungeren en een verband aanbrengen tussen de burger en de samenleving.