Finanse społeczne

Finanse społeczne są formą działalności finansowej prowadzonej przez instytucje odpowiadające na określone zapotrzebowanie społeczne, które z różnych powodów nie może być spełnione przez tradycyjne instytucje finansowe.

Finanse społeczne

Co to są finanse społeczne i jakie rodzaje instytucji obejmują?

Image: luigi diamanti / FreeDigitalPhotos.net Finanse społeczne mają na celu poprawę poziomu życia a ich głównym celem jest rozwój kapitału społecznego zwłaszcza w obszarach dotychczas opuszczonych lub zaniedbanych. Finanse społeczne obejmują szereg organizacji i instytucji oferujących swoje usługi tym, którzy mają utrudniony dostęp do tradycyjnych (komercyjnych) usług i produktów finansowych – np. bezrobotnym, osobom rozpoczynającym działalność gospodarczą, rolnikom indywidualnym itp.
Organizacje te są zazwyczaj niezależne od państwa, a środki na ich działalność pochodzą z różnych (zwykle prywatnych) źródeł, np.: lokalnych inwestorów, fundacji charytatywnych, samorządów oraz innych prywatnych ofiarodawców.

Finanse społeczne obejmują następujące rodzaje instytucji:

Banki spółdzielcze
Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo Kredytowe (SKOK)
Fundusze mikro-kredytowe
Fundusze poręczeń kredytowych
Lokalne fundusze typu Venture Capital
Społecznie odpowiedzialne fundusze inwestycyjne

Co to są Banki spółdzielcze?

Banki spółdzielcze są spółdzielczymi instytucjami finansowymi posiadającymi osobowość prawną i działającymi na zasadach rozrachunku gospodarczego, które w Polsce powstały na bazie Banku Gospodarki Żywnościowej. Banki te oprócz własnych organów samorządowych wybierają organy nadrzędne (w postaci związków wojewódzkich oraz Krajowego Związku Banków Spółdzielczych). Banki spółdzielcze oferują usługi depozytowo – kredytowe dla lokalnej ludności i małych firm działających głównie na terenach wiejskich oraz prowadzą obsługę kasową skupu produktów rolnych, handlu wiejskiego, spółdzielni produkcyjnych itp.

Co to są Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo Kredytowe?

Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo Kredytowe (SKOK) są to instytucje finansowe działające na podobnych zasadach co banki spółdzielcze, jednak nie posiadające statusu banków i nie podlegające ustawie o prawie bankowym. Środki finansowe SKOK – ów pochodzą z udziałów ich członków i mogą być inwestowane m.in. w bony skarbowe i bony pieniężne NBP. SKOK. SKOK - mogą także przyjmować wkłady oszczędnościowe i udzielać kredyty swoim członkom i klientom.

Co to są Fundusze mikro-kredytowe?

Fundusze mikro-kredytowe oferują niewielkie pożyczki osobom fizycznym oraz mikro-przedsiębiorstwom (np. jednoosobowym firmom) bez specjalnych zabezpieczeń i procedur kredytowych. Maksymalna kwota mikro-kredytu jest z reguły ograniczona podobnie jak okres jego spłaty.

Co to są fundusze poręczeń kredytowych?

Fundusze poręczeń kredytowych są nie nastawionymi na zysk instytucjami, wspomagającymi lokalny rozwój społeczno-ekonomiczny. Fundusze te świadczą pomoc finansową w formie poręczeń dla małych, rozwojowych firm nie posiadających wystarczającej historii kredytowej lub wymaganych przez bank komercyjny zabezpieczeń. Lokalizacja funduszy poręczeniowych zależy głównie od aktywności lokalnych władz samorządowych i organizacji pozarządowych, przy czym w Polsce najwięcej tego typu funduszy występuje na północy, zachodzie i południu kraju, natomiast najmniej w części centralnej i wschodniej.

Co to są lokalne fundusze typu Venture Capital?

Lokalne fundusze Venture Capital są to fundusze inwestycyjne wspierające lokalne przedsiębiorstwa i inwestycje działające na rzecz danej społeczności.

Co to są społecznie odpowiedzialne fundusze inwestycyjne?

Społecznie odpowiedzialne fundusze inwestycyjne są funduszami inwestującymi środki swoich klientów w społecznie pożyteczne firmy i przedsięwzięcia zwłaszcza z zakresu ekologii i ochrony środowiska, rozwoju alternatywnych źródeł energii itp. W Polsce przykładem takiego funduszu może być Fortis L Fix Zielony Bonus.

Jakie są wady i zalety instytucji finansów społecznych?

Zalety instytucji zaliczanych do finansów społecznych:

są one skupione na potrzebach społeczności lokalnych (w przeciwieństwie do instytucji czysto komercyjnych nastawionych wyłącznie na zysk),
udzielają kredytów (lub umożliwiają ich otrzymanie) głównie osobom fizycznym, małym przedsiębiorcom oraz rolnikom,
mają swoje siedziby lub filie głównie w małych miastach i na wsi, a co za tym idzie znajdują się blisko swoich potencjalnych klientów,
są zwykle zaangażowane w sprawy lokalnych społeczności i często wspierają lokalne inwestycje i inicjatywy,
w swoich decyzjach kredytowych biorą pod uwagę czynniki często pomijane przez banki komercyjne (np. opinię i reputację kredytobiorcy w jego środowisku),
będąc z reguły same małymi organizacjami (przedsiębiorstwami) lepiej rozumieją sytuację swoich klientów.

Wady instytucji finansów społecznych:

środki finansowe zgromadzone w tych instytucjach (np. w formie depozytów) często nie są objęte gwarancjami ze strony państwa (np. Bankowego Funduszu Gwarancyjnego) tak jak środki zdeponowane w bankach komercyjnych,
nie podlegając zewnętrznemu nadzorowi instytucji państwowych (np. Komisji Nadzoru Finansowego) mogą być bardziej narażone na problemy finansowe, a nawet bankructwo,
ze względu na swoją wielkość oraz skromne środki finansowe często nie są w stanie sprostać konkurencji ze strony dużych banków komercyjnych, zwłaszcza w zakresie nowoczesnych produktów bankowych i kanałów ich dystrybucji (np. sieci bankomatów, dostępności przez Internet itp.)

Image: Danilo Rizzuti / FreeDigitalPhotos.net