Karty płatnicze

W ostatnich latach tradycyjne karty kredytowe wynalezione w latach 50-tych XX wieku uległy znacznej ewolucji. Obecnie istnieje wiele typów kart płatniczych (zwanych „plastikowym pieniądzem”), różniących się znacznie między sobą.

Płatność kartą

Wygląd karty kredytowej:
1. Logo lub nazwa banku lub instytucji, która kartę wydała,
2. Mikroprocesor (tylko w przypadku tzw. „kart chipowych”)
3. Hologram
4. Numer karty
5. Nazwa lub logo instytucji rozliczeniowej (np. Visa, MasterCard itp.),
6. Data ważności karty,
7. Nazwisko i imię właściciela karty.

Na odwrocie karty znajduje się:
1. Pasek magnetyczny
2. Miejsce na podpis właściciela karty
3. Kod bezpieczeństwa karty

Rodzaje kart płatniczych

• Karty kredytowe – pozwalają właścicielowi płacić nimi nawet w przypadku, gdy nie posiada on środków (pieniędzy) na koncie. Powstałe należności mogą być spłacone później (zwykle pod koniec miesiąca).
• Karty debetowe – pozwalają na dokonywanie za ich pomocą zapłaty tylko wtedy, gdy na koncie właściciela karty znajduje się odpowiednia ilość pieniędzy.
  Karty płatnicze mogą być wydawane bezpośrednio przez banki lub za pośrednictwem partnera (np. sieci handlowej lub innej instytucji). Prowizja pobierana przez bank od sprzedawcy może być dzielona pomiędzy bank i partnera lub zatrzymywana w całości przez bank (w drugim przypadku instytucja partnerska korzysta wyłącznie z reklamy w postaci karty). Czasami karty wydawane przez duże sieci handlowe uprawniają do zakupów wyłącznie w sklepach należących do danej sieci.

Zarówno karty kredytowe jak i debetowe pozwalają na wypłacanie pieniędzy z bankomatów.

• Karty przedpłacone (zwane czasem elektroniczną „portmonetką”) – wymagają przed użyciem „naładowania” odpowiednią kwotą pieniędzy i pozwalają na dokonywanie zakupów tylko w ramach tej kwoty (służą często jako prezenty).
• Karty wirtualne – umożliwiają dokonywanie płatności tylko za pomocą internetu w ramach określonej z góry kwoty (mają zwykle dość krótki okres ważności).

Jak używać kart płatniczych

Właściwe i bezpieczne korzystanie z kart płatniczych wymaga przestrzegania następujących zaleceń:

• W przypadku płacenia przez internet należy się upewnić, że połączenie jest bezpieczne (por. tekst uzupełniający „Banki”);
• Należy uważnie przeczytać warunki umowy z emitentem karty, zwłaszcza prawa i obowiązki posiadacza karty;
• Należy uważnie przeczytać warunki umowy z emitentem karty, zwłaszcza prawa i obowiązki posiadacza karty;
• Podczas płacenia w sklepie lub restauracji nie należy tracić z oczu karty;
• Podczas wypłacania pieniędzy z bankomatu należy sprawdzić czy nie ma na nim podejrzanych urządzeń (kamer, czytników itp.);
• Podczas wprowadzania numeru PIN należy się upewnić, czy nikt nas nie podgląda.

W przypadku wystąpienia problemów z kartą płatniczą lub jej utraty (zgubienia bądź kradzieży) należy się w pierwszym rzędzie skontaktować z bankiem, który ją wyemitował. Jeśli problemy związane są z transakcjami transgranicznymi, to możemy skorzystać z usług sieci FIN-NET rozstrzygającej polubownie spory związane z usługami finansowymi.

Powiązania z innymi sekcjami Modułu 7:

• Pieniądz,
• Banki,
• Ryzyko,
• Reklamacje.

Powiązania z modułem Usług Finansowych (Moduł 2):

• Rachunek bieżący,
• Płatności gotówkowe.

Przydatne strony internetowe:

• Portal UE Europa.

Bibliografia:

1. Matuszyk A., Matuszyk P. – Instrumenty bankowości elektronicznej, Wyd. CeDeWu, Warszawa 2006;
2. Molski M., Glinkowska M. – Karta elektroniczna – bezpieczny nośnik informacji, Wyd. Mikom, Warszawa 1999;
3. Polasik M. – Bankowość elektroniczna. Istota, stan, perspektywy, Wyd. CeDeWu, Warszawa 2006;
4. Świecka B. – Bankowość elektroniczna, Wyd. CeDeWu, Warszawa 2004.

Wersja pdf:

Płatność kartą