Ryzyko

Ryzyko oznacza niepewność co do skutków pewnych działań lub sytuacji. Ludzie reagują różnie w sytuacji niepewności w zależności od swojej natury i skłonności do ryzyka. Możemy ograniczyć ryzyko finansowe jeśli będziemy działać w sposób odpowiedzialny i świadomy, zabezpieczając się w odpowiedni sposób i odkładając pieniądze na „chude dni”.

Ryzyko

Prognozy i prawdopodobieństwa

Zwykle mówimy o ryzyku, gdy nie jesteśmy pewni rozwoju sytuacji, np.:

• Czy osiągnę dostatecznie wysoki dochód z moich inwestycji?
• Czy stracę oszczędności w wyniku kryzysu finansowego lub problemów banku?

Ludzie podejmują decyzje w oparciu o przewidywane prawdopodobieństwo zdarzeń.

Pewne sytuacje są bardziej przewidywalne, a ryzyko z nimi związane może być ograniczone, np.:

• Wiesz, że twój bank działa od niedawna na rynku i inwestuje swoje fundusze w ryzykowne aktywa finansowe (np. akcje). Chociaż oferuje wysokie zyski z lokat, to prawdopodobnie nie ulokujesz w nim wszystkich swoich oszczędności, gdyż przewidujesz, że możesz je stracić w przypadku bankructwa banku.

Niektóre sytuacje są nieprzewidywalne i możesz jedynie starać się ograniczyć prawdopodobieństwo ich negatywnych konsekwencji, np.:

• inwestujesz dużą część swoich oszczędności w bezpiecznym funduszu zarządzanym przez duży i stabilny bank posiadający wiele oddziałów i filii w całej Europie, ale dochodzi do globalnego kryzysu finansowego, który sprawia, że twoja inwestycja nie tylko nie przynosi oczekiwanego dochodu ale nawet generuje stratę.

Działanie w warunkach niepewności

W teorii ekonomii wyróżnia się trzy typy osobowości w zależności od stosunku do ryzyka:

• Awersja do ryzyka – dotyczy ludzi, którzy nie podejmują ryzyka i za wszelką cenę starają się go unikać (np. wybierając inwestycje o niskim ale pewnym zysku).
• Neutralność wobec ryzyka – dotyczy ludzi, którzy czasami podejmują ryzyko (np. gdy jest przynajmniej 50% szansa na wyższy zysk).
• Skłonność do ryzyka - dotyczy ludzi, którzy lubią podejmować ryzyko dla osiągnięcia wyższego zysku, nawet gdy prawdopodobieństwo straty jest wysokie.

Źródła ryzyka

Ryzyko występuje we wszystkich sferach działalności finansowej – od oszczędzania i inwestowania, poprzez wszelkiego rodzaju płatności do zaciągania kredytów. Ryzyko jest głównym przedmiotem zainteresowania sektora ubezpieczeniowego ale nie tylko.

Źródłem ryzyka finansowego może być:

• kradzież, strata lub uszkodzenie składników majątku,
• nagła choroba lub wypadek,
• nagła zmiana sytuacji życiowej (utrata pracy, śmierć w rodzinie itp.),
• konieczność wypłaty odszkodowania za wyrządzone szkody,
• konieczność spłaty cudzych zobowiązań (np. poręczonego kredytu),
• kradzież danych osobowych,
• transakcje za pośrednictwem kart kredytowych lub internetu,
• wszelkiego rodzaju inwestycje finansowe.

Jak można ograniczyć ryzyko?

Ryzyko można ograniczyć będąc przygotowanym, odpowiedzialnym i świadomym, w tym:

• dokonując świadomych wyborów i decyzji (np. uważnie czytając warunki umowy, porównując różne oferty itp.),
• rozpraszając (dywersyfikując) swoje oszczędności i inwestycje pomiędzy różne instrumenty i instytucje finansowe,
• inwestując za granicą być świadomym lokalnych przepisów i zwyczajów
• ubezpieczając się od ryzyka,
• oszczędzając na „czarną godzinę”.

Inwestycje a ryzyko

Każdy, kto chce oszczędzać lub inwestować powinien odpowiedzieć sobie na następujące pytania:

• Czy chcę osiągnąć wysoki zysk ?
• Jeśli tak, to czy będę w stanie ponieść ryzyko straty, czy też
• preferuję niższy zysk ale za to chcę spać spokojnie ?

Powiązania z innymi sekcjami Modułu 7:

• Banki,
• Budżet domowy,
• Inflacja,
• Ubezpieczenia,
• Oszczędności/Inwestycje,
• Karty płatnicze,
• Reklamacje,
• Pieniądz,
• Social finance,
• Kredyty studenckie, .

Powiązania z modułem Usług Finansowych (Moduł 2):

• Inwestycje.
• Budżet domowy.
• Kredyty.
• Płatności gotówkowe.

Przydatne strony internetowe:

• www.inwestycje.pl

Bibliografia:

1. Arrow K.J. – Eseje z teorii ryzyka, Wyd. PWN, Warszawa 1979;
2. Gątarek D., Maksymiuk R., Witkowski Ł., Krysiak M. – Nowoczesne metody zarządzania ryzykiem finansowym, Wyd. WIG-Press, Warszawa 2001;
3. Grzywacz J. (red.) – Bezpieczeństwo systemów informatycznych, Wyd. SGH, Warszawa 2003;
4. Iwanicz-Drozdowska M., Nowak A. – Ryzyko bankowe, Wyd. SGH, Warszawa 2002;
5. Kaczmarek T.T. – Ryzyko i zarządzanie ryzykiem. Ujęcie interdyscyplinarne, Wyd. Difin, Warszawa 2006.

Wersja pdf:

Ryzyko