Ubezpieczenia

Idea ubezpieczenia jest dość prosta i polega na tym, że ogół ubezpieczonych dzieli między siebie koszty ryzyka, płacąc składki ubezpieczeniowe w zamian za gwarancję wypłaty odszkodowania w przypadku kradzieży, wypadku, choroby itp. zdarzeń.

Co to jest ubezpieczenie?

Ubezpieczenia można podzielić ze względu na przedmiot ubezpieczenia wyróżniając:

• ubezpieczenia majątkowe, gdzie przedmiotem ubezpieczenia jest mienie (np. samochód, mieszkanie, dom, cenne przedmioty itp.),
• ubezpieczenia osobowe, gdzie przedmiotem ubezpieczenia jest człowiek (np. ubezpieczenie od śmierci, utraty zdrowia, pracy itp.).

Ze względu na stopień swobody ubezpieczenia można podzielić na:

• ubezpieczenia obowiązkowe (np. zdrowotne, rentowe itp.),
• ubezpieczenia dobrowolne, zależne od woli ubezpieczającego (np. ubezpieczenia na życie, majątkowe, komunikacyjne itp.)

Ze względu na liczbę podmiotów objętych ochroną ubezpieczenia dzieli się na:

• ubezpieczenia indywidualne (obejmujące pojedyncze osoby lub rodziny),
• ubezpieczenia zbiorowe obejmujące wiele osób (np. pracowników danego zakładu lub grupę zawodową).

W większości krajów (w tym we wszystkich państwach Unii Europejskiej) obowiązkowy charakter mają ubezpieczenia zdrowotne, gwarantujące bezpłatną opiekę zdrowotną w przypadku choroby lub wypadku, przy czym osoba ubezpieczona w jednym kraju UE jest objęta ubezpieczeniem we wszystkich krajach Unii.
www.nfz.gov.pl

Ponadto w wielu krajach istnieje możliwość wykupienia dodatkowego ubezpieczenia gwarantującego dodatkowe świadczenia, wyższy poziom opieki, krótszy okres oczekiwania na miejsce w szpitalu, operację itp. Obowiązkowy charakter mają również ubezpieczenia emerytalne (zwane także społecznymi), które gwarantują wypłatę emerytury lub renty w przypadku osiągnięcia odpowiedniego wieku lub utraty zdolności do pracy. Podobnie jak w przypadku ubezpieczeń zdrowotnych, istnieje także możliwość wykupienia dodatkowego ubezpieczenia emerytalnego, gwarantującego wyższe świadczenia w przyszłości.
www.zus.gov.pl

Co powinno być ubezpieczone i czy wszystko można ubezpieczyć?

Należy pamiętać, że ryzyko jest nieodłącznym elementem naszego życia i w każdej chwili możemy stać się ofiarą wypadku, choroby, przestępstwa lub innego zdarzenia losowego, w wyniku którego poniesiemy określone straty materialne lub fizyczne. Dlatego też każdy powinien się ubezpieczać (oczywiście w granicach swoich możliwości finansowych i potencjalnych strat).
Na przykład posiadacz mieszkania lub domu powinien się ubezpieczyć na wypadek pożaru, powodzi, włamania itp. zdarzeń losowych. Z kolei posiadacz samochodu powinien go ubezpieczyć od kradzieży, wypadku itp. (pamiętając oczywiście także o wykupieniu obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej – OC). Osoba będąca jedynym żywicielem rodziny powinna pamiętać o wykupieniu polisy na życie, gwarantującej jej beneficjentom wypłatę odszkodowania w przypadku śmierci osoby ubezpieczonej. Osoby wyjeżdżające za granicę (zwłaszcza poza obszar Unii Europejskiej) powinny pamiętać o wykupieniu polisy ubezpieczenia od kosztów leczenia w przypadku nagłej choroby lub wypadku.

Czy ubezpieczenie pokrywa wszelkie ryzyka i straty?

Należy pamiętać, że żadne ubezpieczenie nie zabezpiecza przed wszelkimi rodzajami ryzyka i nie zawsze pokrywa wszystkie poniesione straty.
W każdej polisie ubezpieczeniowej określone są warunki i zakres ochrony oraz maksymalna wysokość odszkodowania.
Na przykład odszkodowanie może nie być wypłacone jeśli zdarzenie losowe było wynikiem naszej lekkomyślności (np. wypadek podczas uprawiania niebezpiecznych sportów) lub zaniedbania (np. pozostawienie otwartego mieszkania lub samochodu bez opieki). Podobnie nie możemy oczekiwać wypłaty odszkodowania, jeśli spowodujemy wypadek prowadząc pojazd pod wpływem alkoholu lub narkotyków.

Z kolei wysokość odszkodowania może być ograniczona kwotowo lub procentowo w zależności od wartości ubezpieczonej rzeczy. Ubezpieczyciele stosują często tzw. wkład własny, o który pomniejszana jest kwota wypłacanego odszkodowania. Oczywiście im jest wyższa kwota potencjalnego odszkodowania, tym wyższa jest składka ubezpieczeniowa, która musimy zapłacić w momencie zawierania umowy.
Ubezpieczając się należy unikać tzw. podwójnego ubezpieczenia, tzn. ubezpieczenia tej samej rzeczy w dwóch (lub więcej) polisach ubezpieczeniowych, gdyż płacimy wtedy wyższą składkę, a nie zawsze możemy liczyć na większe odszkodowanie.

Mając na uwadze powyższe kwestie należy zawsze dokładnie przeczytać umowę ubezpieczeniową przed jej podpisaniem !!!

Powiązania z innymi sekcjami Modułu 7:

• Fundusze inwestycyjne
• Pieniądz
• Ryzyko

Powiązania z modułem Usług Finansowych (Moduł 2):

• Budżet domowy
• Inwestycje
• Kredyt hipoteczny

Przydatne strony internetowe:

• Rzecznik Ubezpieczonych

Bibliografia:

1. Mały Leksykon Ubezpieczeniowy, Wyd. Edytor S.A., Warszawa 1995.
2. Monkiewicz J. (red.) – Podstawy ubezpieczeń – mechanizmy i funkcje, Wyd. Poltext, Warszawa 2002.
3. Piotrowski J. – Zabezpieczenie społeczne, Problematyka i metody, Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1996.

Wersja pdf:

Ubezpieczenie